سبط ابن الجوزي ( مترجم : محمدرضا عطائى )
7
تذكرة الخواص ( شرح حال و فضائل خاندان نبوت ) ( فارسي )
( 1 ) و به نام انزع مىخواندند زيرا كه او از آلودگيهاى شرك ، بسى دور بود و بعضى گفتهاند چون آن حضرت « اجلح » يعنى موهاى جلو سرش ريخته بود ، به اين نام موسوم شد ! او را شير خدا و شير رسول خدا ( ص ) و يعسوب المؤمنين مىناميدند چون يعسوب فرمانرواى زنبوران عسل را گويند كه دورانديشتر از همه است و بر در كندو مىايستد ، هر زنبورى كه مىرسد دهانش را بو مىكشد ، اگر بوى نامطبوعى استشمام كرد مىفهمد كه او از گل و گياه پليدى تغذيه كرده ، او را به دونيم مىكند و جلو در كندو مىاندازد تا عبرت ديگران گردد ، همين طور على ( ع ) بر دروازهء بهشت مىايستد و دهان مردم را مىبويد ، از هر كس بوى عداوتش را استشمام كند او را به آتش دوزخ مىافكند . ( 2 ) در صحاح ( جوهرى ) آمده است : يعسوب ، پادشاه زنبوران عسل است و از اين رو به سرور مؤمنان يعسوب گفتهاند و مؤمنان همانند زنبوران عسلند كه زنبوران عسل از گل و گياه پاكيزه تغذيه مىكنند و عسل خوشبو مىنهند و على ( ع ) نيز امير مؤمنان است . ( 3 ) و به نام ولىّ ، وصىّ ، تقى ، كشندهء ناكثين و قاسطين « 1 » ، نظير هارون « 2 » ، صاحب پرچم « 3 » ، وصلهكنندهء كفش ، برطرفكنندهء غم و اندوه ، پدر دو گل خوشبو و بزرگوار شهر و القاب فراوان ديگر ، مىخواندند . كنيهء على عليه السلام ( 4 ) اما كنيهء آن حضرت ؛ ابو الحسن ، ابو الحسين ، ابو القاسم ، ابو تراب و ابو محمد است
--> ( 1 ) ناكثين : بيعتشكنان يعنى طلحه و زبير و اصحاب جمل ، قاسطين : منحرفان از حق و عدالت و ستمگران يعنى معاوية بن ابى سفيان و پيروان و يارانش كه در صفّين در مقابل على ( ع ) ايستادند - م . ( 2 ) در حديث منزلت آمده است : « انت منّى بمنزلة هارون من موسى إلا انّه لا نبىّ بعدى » يعنى : تو نسبت به من به منزلهء هارونى براى موسى جز آن كه نبوّت پس از من نيست . طبق آيات قرآنى هارون ، پشتيبان ، وزير ، برادر و خليفه و جانشين موسى بود ، پس على نيز چنين است - م . ( 3 ) صاحب پرچم ، اشاره است به جريان خيبر و لواى فتح كه پيامبر ( ص ) با دست خود به على ( ع ) دادند . در بخشهاى آيندهء همين كتاب برخى از روايات و آيات مربوط به عناوين و اوصاف فوق خواهد آمد - م .